Η κρίση μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο σε ευρωπαϊκό επίπεδο

Γιάννης Βαρουφάκης

Γιάννης Βαρουφάκης

Συνέντευξη με τον Γιάννη Βαρουφάκη καθηγητή Οικονομικής Θεωρίας και διευθυντή του τομέα Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

-Κ. Βαρουφάκη, πιστεύετε ότι η επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής του δανείου που έχει λάβει η Ελλάδα, μπορεί να λύσει το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα;

Η επιμήκυνση δεν αρκεί για να λυθεί το ζήτημα. Είναι σίγουρη, αλλά ανούσια. Το επιτόκιο με το οποίο δανείστηκε η χώρα μας ήταν 5%. Στη συνέχεια, το επιτόκιο για την Ιρλανδία αυξήθηκε στο 5,8%. Πράγμα που σημαίνει ότι αν η Ελλάδα πάει στην επιμήκυνση το επιτόκιο θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο. Θα σας αναφέρω ένα απλό παράδειγμα για να καταλάβετε τι εννοώ. Έστω ότι χρωστώ στην τράπεζα 1 εκατ. ευρώ το οποίο επ’ ουδενί δεν μπορώ να αποπληρώσω. Ούτε τις δόσεις, ούτε το κεφάλαιο. Ουσιαστικά έχω πτωχεύσει και η τράπεζα, αν κατανοεί το συμφέρον της, θα πρέπει να κάνει έναν διακανονισμό, ώστε να πάρει ένα μέρος των χρωστούμενων (αυτό εννοούμε ουσιαστικά όταν αναφερόμαστε σε αναδιάρθρωση χρέους). Αντί για αυτό όμως, μου προσφέρεται μια νέα πιστωτική κάρτα με μεγάλο όριο αλλά και υψηλό επιτόκιο. Για τρία χρόνια μπορώ να τραβώ από την πιστωτική αυτή κάρτα και να πληρώνω τις δόσεις των παλιών μου δανείων. Το οποίο και κάνω. Πλησιάζει όμως η χρονική στιγμή που θα πρέπει να αρχίσω να αποπληρώνω και την κάρτα. Προφανώς, δεν μπορώ να το κάνω. Το ερώτημα που προκύπτει είναι: Αν η εταιρία που μου εξέδωσε την πιστωτική κάρτα μου δώσει το δικαίωμα να καθυστερήσω τις αποπληρωμές (να δίνω λιγότερα κάθε μήνα για πιο πολύ καιρό), λύθηκε το πρόβλημά μου; Όχι βέβαια. Απλώς παρατείνεται η βασανιστική πορεία μου προς την πτώχευση η οποία μάλιστα, όταν έρθει, θα με βρει να χρωστάω πολύ περισσότερα απ’ ότι σήμερα. Σκεφτείτε απλώς ότι στη θέση αυτή βρίσκεται η Ελλάδα. Τι κερδίζει με την επιμήκυνση του δανείου; Χρόνο προς την πτώχευση. Αγοράζει, απλώς, λίγο χρόνο, με αποτέλεσμα στο τέλος να χρωστάει πολύ περισσότερα απ’ ότι σήμερα και να εφαρμόσει ακόμη πιο επώδυνα μέτρα.

-Οι διαρθρωτικές αλλαγές που προωθούνται μπορούν να βοηθήσουν να βγούμε από την ύφεση;

Θέλω να είμαι ξεκάθαρος. Η σημερινή κρίση μόνο σε ευρωπαϊκό επίπεδο μπορεί να αντιμετωπιστεί. Για να βγει η Ελλάδα από την ύφεση, πρέπει πρώτα να βγει η Ευρώπη. Οι διαρθρωτικές αλλαγές δεν πρόκειται να έχουν κανένα σοβαρό αντίκτυπο. Είναι σημαντικές, αλλά στην παρούσα φάση δεν παίζουν κανέναν ρόλο. Ακόμη και η αύξηση της αποδοτικότητας του δημοσίου, που είναι απαραίτητη και χρειάζεται να γίνει, αυτή τη στιγμή, δεν είναι το ζητούμενο. Οι απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων σε περίοδο ύφεσης καταστρέφει και τον ιδιωτικό τομέα. Όταν χάνει ο ένας χάνει και ο άλλος.

-Ποια είναι τα επικρατέστερα σενάρια που συζητούνται, αυτή τη στιγμή, στην Ευρώπη για την έξοδο από την κρίση;

Δύο είναι τα σενάρια που κυριαρχούν για την επόμενη ημέρα. Και αφορούν βέβαια τη διάσωση του ευρώ. Βέβαια, υπάρχει και ένα τρίτο σενάριο, το οποίο δεν θέλω ούτε να το σκέφτομαι. Είναι να αποφασίσει να φύγει η Γερμανία από το ευρώ.

Τώρα, για να επανέλθω, το πρώτο σενάριο αφορά την αναδιάρθρωση του ευρωπαϊκού χρέους στο σύνολό του. Που σημαίνει μια άμεση διαγραφή μέρους του χρέους κάθε μίας εκ των χωρών της Ευρωζώνης. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα πρέπει, να αναλάβει ένα μεγάλο μέρος του χρέους των κρατών-μελών εκδίδοντας ευρωομόλογα ίσης αξίας και πουλώντας τα στις διεθνείς αγορές, εξασφαλίζοντας πολύ χαμηλότερα επιτόκια για τις χώρες της ΕΕ. Αυτό μπορεί να γίνει άμεσα, αρκεί η ΕΚΤ να εξουσιοδοτήσει τον κ. Τρισέ, ώστε όταν μία τράπεζα ζητάει χρήματα από την ΕΚΤ χρήματα να της τα χορηγεί μεν, να ζητάει όμως ταυτόχρονα τα ομόλογα των προβληματικών οικονομιών (Ελλάδας, Ιρλανδίας, Πορτογαλίας, Βελγίου ) που διαθέτει, τα οποία η ΕΚΤ θα επιστρέφει πίσω «κουρεμένα» – με το 70% της αξίας τους. Με τον τρόπο αυτό θα πετύχει ένα στοχευμένο haircut. Η μείωση αυτή θα περάσει στα κράτη-μέλη και με μία κίνηση θα ξεφουσκώσει όλο το δημόσιο χρέος της ΕΕ. Και αυτομάτως, μία τέτοια κίνηση θα ρίξει τα spreads. Όσο για το χρέος που θα αναλάβει η ΕΚΤ, θα μπορεί να το εκδώσει σε ευρωομολόγα. Οι Κινέζοι, οι Άραβες, οι Ρώσοι θα τα αγοράσουν. Να ξεκαθαρίσω όμως κάτι. Δεν είναι ότι η Ελλάδα δεν θα τα χρωστάει αυτά τα λεφτά, θα τα χρωστάει και θα τα ξεπληρώνει στην ΕΚΤ με πολύ χαμηλό επιτόκιο 2,5 % και όχι με 5-6% όπως σήμερα. Με τον τρόπο αυτό η κρίση λήγει και είμαστε έτοιμοι να περάσουμε στην ανάκαμψη. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται μία πανευρωπαϊκή επενδυτική στρατηγική στην οποία θα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, που δεν είμαστε σε θέση να αξιοποιήσουμε τώρα, παρά τις μεγάλες δανειοδοτικές δυνατότητες που δίνει, γιατί απαιτείται η συγχρηματοδότηση των κρατών.

Όσο για το δεύτερο σενάριο, είναι να αφήσουν τα πράγματα να σέρνονται έως ότου φτάσουμε εμείς, η Ισπανία, η Πορτογαλία, ίσως και η Ιταλία να κάνουμε στάση πληρωμών. Στόχος είναι να καταρρεύσει το δημόσιο στις προβληματικές οικονομίες -οι επιχειρηματίες δεν θα καταρρεύσουν περισσότερο απ’ όσο τώρα- και να μειωθούν ακόμη περισσότερο οι συντάξεις και οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων. Βέβαια, ο τομέας που θα πληγεί περισσότερο σε μία τέτοια περίπτωση θα είναι οι τράπεζες. Θα καταρρεύσουν. Στην περίπτωση αυτή όμως η Γερμανία θα πει «Ας καεί ο Νότος, θα μπούμε εμείς μέσα να σώσουμε τις τράπεζές τους –προκειμένου να μην κινδυνεύσει καμία γερμανική – και τα κράτη τους θα πάρουν ένα μάθημα». Το σενάριο αυτό, κοστίζει πολλά και έχει τεράστιο ρίσκο. Μπορεί να οδηγήσει την κατάρρευση του ευρώ. Στην περίπτωση τώρα που πετύχει, θα γίνει αναδιάρθρωση του χρέους μακροπρόθεσμα ενώ η διαπραγματευτική ικανότητα της Γερμανίας θα εκτοξευθεί στα ουράνια, μια που όλοι οι άλλοι στην ΕΕ θα είναι φοβισμένοι. Παράλληλα δε οι Γερμανοί θα κρατήσουν και το δικαίωμα τους να φύγουν όποτε θέλουν από το ευρώ, γιατί δεν θα υπάρχει πλέον η σύνθεση του ευρωπαϊκού κράτους.

-Κάτι τέτοιο τι θα σημάνει για την Ελλάδα;

Αν διασωθούν οι ελληνικές τράπεζες, μακροπρόθεσμα ίσως συνέλθουμε. Προηγουμένως όμως θα έχουμε… φάει μια μεγάλη κατραπακιά, καθώς θα υπάρξει τεράστια αναστάτωση και αβεβαιότητα. Η Ελλάδα θα μετατραπεί σε Λετονία, από τη στιγμή που θα χάσουμε το 20% του ΑΕΠ. Μετά βέβαια μπορεί να ξεκινήσει η ανάκαμψη.

 

Advertisements

2 thoughts on “Η κρίση μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο σε ευρωπαϊκό επίπεδο

  1. Ο/Η jg λέει:

    Exairetikos o Varoufakis opos panta. Apla kai sovara katakeravnonei olo to systima pou limnazei anapofasisto edo kai mines. Eftixos pou yparxoun tetoioi anthropoi akoma stin Ellada

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s