Θα θρηνήσουμε την κρίση σαν καταστροφή; Ή θα την ζήσουμε σαν επώδυνη μεταμόρφωση;

Γρηγόρης Φαρμάκςη, Διευθύνων σύμβουλος της Agilis ΑΕ Στατιστικής και Πληροφορικής

Γρηγόρης Φαρμάκςη, Διευθύνων σύμβουλος της Agilis ΑΕ Στατιστικής και Πληροφορικής

Όταν οι δεκάδες χιλιάδες νέοι, που αποφοίτησαν φέτος από τα πανεπιστήμιά μας, συμπλήρωναν πριν από τέσσερα ή πέντε χρόνια το μηχανογραφικό έντυπο των εξετάσεων, κανείς δεν θα μπορούσε να τους έχει προειδοποιήσει, για το ότι τα δεδομένα, με τα οποία τότε ζύγισαν μία απόφαση ζωής, θα είχαν ήδη ανατραπεί την στιγμή που θα κρατούσαν το πτυχίο στα χέρια τους. Όσοι από αυτούς είχαν επιλέξει σπουδές στην νέα τεχνολογία, ήταν τότε σίγουροι ότι θα τους δινόταν τώρα η δυνατότητα, όχι μόνο να βρουν δουλειά, αλλά και να επιλέξουν την δουλειά που θα τους αρέσει. Όχι άδικα.

Τα τελευταία είκοσι χρόνια το κράτος υπήρξε, άμεσα με δημόσια έργα, αλλά και έμμεσα με επιδοτήσεις, ο μεγαλύτερος πελάτης τεχνολογίας. Μία ολόκληρη αγορά προμηθευτών εξοπλισμού και λογισμικού άνθισε γύρω από τις κρατικές επενδύσεις των κοινοτικών πλαισίων στήριξης και εσχάτως, του ΕΣΠΑ. Ταυτόχρονα, το κράτος έγινε και ο μεγαλύτερος εργοδότης μηχανικών και επιστημόνων. Με την συνεχή αύξηση της κατανάλωσης, ακολούθησαν οι τράπεζες και οι τηλεπικοινωνίες, και σε κάποιο βαθμό ο μικρότερος ιδιωτικός τομέας. Σχολές πληροφορικής ιδρύθηκαν σε κάθε ΑΕΙ και ΤΕΙ ανά την επικράτεια για να καλύψουν αυτήν την τεχνητή ζήτηση. Μερικές φορές μάλιστα περισσότερες σχολές στο ίδιο ίδρυμα, με ελαφρές παραλλαγές στον τίτλο. Ακολούθησαν μεταπτυχιακά προγράμματα επί παντός του τεχνολογικού επιστητού, ακόμα και σε σχολές που χρηστική μόνο σχέση είχαν με το αντικείμενο. Οι ευκαιρίες απασχόλησης ήταν πολλές και καλές σε επαγγέλματα με την πατίνα της καινοτομίας, κι ας αφορούσαν τις περισσότερες φορές το δημόσιο ή την μεταπώληση και εγκατάσταση έτοιμων προϊόντων, με ελάχιστη προστιθέμενη αξία γνώσης. Μέχρις ότου και αυτή η φούσκα έσπασε ξαφνικά, όπως και πολλές άλλες.

Με τους μεγάλους εργολάβους δημόσιων έργων πληροφορικής, αλλά και τους πολυάριθμους υπεργολάβους τους, σε κατάσταση νευρικής κρίσης, τον ΑΣΕΠ χωρίς πλέον ουσιαστικό αντικείμενο, και τον ιδιωτικό τομέα της εσωτερικής κατανάλωσης σε βαθειά ύφεση, η κοινή λογική λέει ότι οι προοπτικές έστω και βιοποριστικής απασχόλησης, πόσο μάλλον καριέρας, θα έπρεπε να είναι ανύπαρκτες. Ευτυχώς, η κοινή λογική είναι τις περισσότερες φορές απλοϊκή: ότι κι αν λένε οι οικονομολόγοι για την κλίμακα της οικονομίας, στην κλίμακα του κάθε ξεχωριστού προσώπου η εργασία, και ειδικά η εργασία γνώσης, δεν είναι πια ένα αδιαμόρφωτο προϊόν που καθορίζεται από την προσφορά και την ζήτηση με τον ίδιο τρόπο επί δικαίων και αδίκων. Αν μη τι άλλο, γιατί σε μια κρίση θυσιάζονται τα περιττά, και η γνώση των ανθρώπων για τους οποίους συζητάμε εδώ, μόνο περιττή δεν είναι.

Κατ’ αρχήν γιατί μέσα σε όλο αυτό το «πάρτι» του εύκολου κρατικού χρήματος, υπήρχαν πάντα οι εταιρείες – και προπαντός, οι άνθρωποί τους – που έφτιαχναν πραγματικά προϊόντα, για πραγματικούς πελάτες, με πραγματικές ανάγκες. Και όλα δείχνουν ότι θα συνεχίσουν να το κάνουν και θα συνεχίσουν να χρειάζονται ανθρώπους με πάθος και γνώση. Σε δυσκολότερες συνθήκες βέβαια, αλλά ίσως ακόμα πιο ουσιαστικά και με μεγαλύτερο δυναμισμό. Αλλά ακόμα και πολλές από τις εταιρίες που είχαν μάθει να διαχειρίζονται επιδοτήσεις και εύκολα κρατικά έργα, εξ’ ανάγκης θα ανακαλύψουν έκπληκτες τις δυνατότητες των ανθρώπων τους, την τεχνογνωσία και το ταλέντο που σπαταλούσαν. Δεν θα επιζήσουν διαφορετικά και το ξέρουν. Όπως γίνεται συχνά στην οικονομία, που απεχθάνεται τους αναξιοποίητους πόρους, η ελληνική αγορά τεχνολογίας θα βρει τις διεξόδους, μέσα κι έξω από τα σύνορα, να αξιοποιήσει το δυναμικό της και θα ανακαλύψει τα ανταγωνιστικά της πλεονεκτήματα. Σε αυτήν την διαδικασία μεταμόρφωσης θα χρειαστεί νέο ταλέντο, νέες ιδέες και οπωσδήποτε νέες γνώσεις.

Άλλωστε, η ελληνική κρίση είναι κυρίως κρίση ανταγωνιστικότητας. Τόσο το κράτος, όσο και ο ιδιωτικός τομέας δεν θα βγουν από αυτήν, παρά μόνο μέσα από την παραγωγικότητα, που με την σειρά της χρειάζεται τεχνολογία και πρακτική, σεμνή καινοτομία. Το ίδιο το κράτος θα αναγκαστεί εκ των πραγμάτων, λόγω έλλειψης πόρων, να εκσυγχρονιστεί, πραγματικά αυτήν την φορά, ενώ ο ιδιωτικός τομέας θα ανακαλύψει πώς μπορεί να μειώσει το κόστος και να αυξήσει την ανταγωνιστικότητά του με έξυπνες τεχνολογικές και καινοτομικές λύσεις. Ακόμα και αν δεν βρει τα αντανακλαστικά να αντιμετωπίσει αυτές τις προκλήσεις η μουδιασμένη ελληνική αγορά, θα τα ανακαλύψει η νέα ευέλικτη επιχειρηματικότητα.

Μπορούμε να θρηνήσουμε την κρίση σαν καταστροφή. Μπορούμε όμως και να την ζήσουμε σαν την επώδυνη μεταμόρφωση της ελληνικής οικονομίας. Όσο βρίσκει -αναγκαστικά! – δρόμους σε νέες πραγματικά παραγωγικές δραστηριότητες, θα χρειάζεται την τεχνολογία και την καινοτομία που θα την κάνουν να επιζήσει και να προκόψει.

Σε αυτήν την διαδικασία ενηλικίωσης, θα πρωταγωνιστήσουν οι χιλιάδες άνθρωποι που θα μπορούν να την κάνουν καθημερινή πράξη. Σίγουρα δεν θα είναι εύκολες δουλειές με εύκολο χρήμα. Αλλά βέβαια, δεν διαλέξατε σαν επάγγελμα την τεχνολογία γιατί θέλατε μια εύκολη δουλειά, έτσι δεν είναι;

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s