Ο ρόλος των οικογενειακών επιχειρήσεων στην φιλανθρωπία

Άρθρο του Αλέξη Κομσέλη ειδικού σε θέματα οικογενειακών επιχειρήσεων και επιχειρηματικότητας  

Οι εποχές είναι δύσκολες και οι προϋπολογισμοί των επιχειρήσεων συρρικνώνονται για να καλύψουν τα απολύτως αναγκαία. Όσα μέχρι πρότινος θεωρούνταν δεδομένα, όπως η εκπαίδευση του προσωπικού και οι δράσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης είναι πλέον υπό αμφισβήτηση. Από την άλλη, οι κοινωνικές ανάγκες διογκώνονται και το πεδίο της φιλανθρωπίας έχει μεγάλες ανάγκες. Από την εταιρική κοινωνική ευθύνη της περιβαλλοντικής ευαισθησίας, βλέπουμε να εστιάζεται το ενδιαφέρον στις ανάγκες του συνάνθρωπου. Ο κοινωνικός ιστός ζητά βοήθεια και οι επιχειρήσεις πρέπει να βρουν τρόπο να τον βοηθήσουν. Μιας και αν διαρραγεί ο ιστός αυτός, δεν θα υπάρχει πια καμία ελπίδα για την ανάκαμψη σε λογικό χρόνο. Στην φιλανθρωπία, την πολύ στοχευμένη αυτή έκφανση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, παίζουν σημαντικό ρόλο οι οικογενειακές επιχειρήσεις. Επιχειρήσεις δηλαδή που, εξαιτίας της ανάγκης τους να καλύψουν σε βάθος γενεών το οικογενειακό εισόδημα, έχουν την αειφόρο ανάπτυξη εξ’ ορισμού στην καθημερινή τους ατζέντα.
Όταν το επώνυμο της οικογένειας (και η παράδοσή της) ταυτίζεται με το κοινωνικό πρόσωπο της επιχείρησης που συνδέεται με αυτό, η συμπεριφορά ως προς την ΕΚΕ θα είναι διαφορετική από τις μη οικογενειακές. Η παρέμβαση είναι πιθανό να είναι πιο ανθρωποκεντρική και η υποστήριξη στην κοινωνία πιο προσωπική. Άλλωστε, είναι ιστορικό γεγονός ότι οι πλούσιες οικογένειες ανέκαθεν επένδυαν στο κοινωνικό προφίλ τους μέσα από φιλανθρωπικές δράσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι η χώρα μας έχει πληθώρα κτηρίων ή ιδρυμάτων που φέρουν ονόματα ευεργετών. Σε αυτό το σημείο ακριβώς θα ήθελα να σταθώ στο παρόν άρθρο.
Παρενθετικά να αναφέρω ότι από αυτήν την παράδοση έχουν να μάθουν πολλά και οι μη οικογενειακές επιχειρήσεις. Γιατί όταν μιλάμε για Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη η ειδοποιός διαφορά ανάμεσα σε οικογενειακές και μη οικογενειακές επιχειρήσεις είναι η παράμετρος της υστεροφημίας. Σε μια μη οικογενειακή επιχείρηση η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη συχνά ταυτίζεται με την άμεση αξία που προσδίδει στην κοινωνική της εικόνα. Αντίθετα, οι οικογενειακές επιχειρήσεις επενδύουν σε πιο μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Επίσης, είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι οι εύρωστες οικογενειακές επιχειρήσεις της επαρχίας είναι αυτές που προσφέρουν πολλά σε τοπικό επίπεδο. Από απασχόληση μέχρι υποστήριξη αθλητικών σωματείων και από περιβαλλοντικές παρεμβάσεις μέχρι εκπαιδευτικές δράσεις. Τέλος, είναι επίσης καίριο να υπογραμμίσουμε ότι πολλές οικογένειες δεν επιθυμούν ή δεν επιδιώκουν τη δημοσιοποίηση των κοινωνικών τους δράσεων και αφήνουν τη διάδοση της δράσης τους από στόμα σε στόμα.
Την εποχή λοιπόν που οι κυβερνήσεις σε όλη την Ευρώπη και ιδιαίτερα στην Ελλάδα, συρρικνώνουν την κοινωνική τους πολιτική για λόγους λιτότητας, δίνεται η ευκαιρία να γίνει ουσιαστικό φιλανθρωπικό έργο. Έργο που ταιριάζει περισσότερο σε ένα οικογενειακό αξιακό σύστημα. Μια οικογένεια που επιχειρεί μπορεί να εστιάσει με διαφορετικό, ίσως πιο επίμονο, τρόπο στα υφιστάμενα κοινωνικά προβλήματα. Η δυνατότητα της διαφορετικής αυτής προσέγγισης δίνει μια ευκαιρία αειφόρου ανάπτυξης. Η σύγχρονη οικογενειακή φιλανθρωπία παγκοσμίως εστιάζει σε δύο συγκεκριμένες κατευθύνσεις: μακροπρόθεσμη επίλυση κοινωνικών προβλημάτων και επένδυση σε νέες ιδέες που θα φανούν χρήσιμες αργότερα. Μια μετακίνηση δηλαδή από την (προσωρινή) αντιμετώπιση ενός προβλήματος στην οριστική επίλυσή του.
Μια τόσο ολιστική κίνηση απαιτεί πολύ προσεκτική προσέγγιση του έργου που θέλει να επιτελέσει μια οικογένεια. Ζητούμενο είναι να εξεταστεί η οικονομική βιωσιμότητα ενός εγχειρήματος. Η έλλειψη πόρων μαζί με το νεφέλωμα που ίσως προκαλούν οι πολλές επιλογές παρέμβασης σε κοινωνικά και ανθρωπιστικά θέματα, είναι οι συχνότεροι λόγοι αποτυχίας τέτοιων πρωτοβουλιών. Η αποστέωση ενός φιλανθρωπικού οργανισμού λόγω έλλειψης πόρων είναι ένα σύμπτωμα που τελικά ζημιώνει τόσο την οικογένεια όσο και την επιχείρηση. Χρειάζεται και σε αυτήν την περίπτωση λοιπόν μια μελέτη βιωσιμότητας και ένα επιχειρηματικό σχέδιο που θα εξασφαλίσει την επιτυχή «κοινωνική επένδυση». Να επιτευχθεί, δηλαδή, το σημαντικότερο δυνατό αποτέλεσμα με τους διαθέσιμους πόρους. Μια προσέγγιση που δεν απέχει πολύ από την επιχειρηματική δεινότητα που πρέπει να κατέχουν διαγενεακά οι οικογενειακές επιχειρήσεις.
Αν οι οικογενειακές (και μη) επιχειρήσεις ξεφύγουν συνεπώς από την απλή θεώρηση της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης και υιοθετήσουν σύγχρονες φιλανθρωπικές μεθόδους για οριστικές λύσεις κοινωνικών προβλημάτων, είναι πολύ πιθανό να μπορέσουν να υποκαταστήσουν το αυξανόμενο έλλειμμα που παρουσιάζει σήμερα η κρατική κοινωνική πολιτική. Ακόμα σημαντικότερο κατά τη γνώμη μου είναι ότι, με την χρήση επιχειρηματικών πρακτικών σε φιλανθρωπικές δράσεις, μπορούν να δείξουν στο κράτος τον τρόπο με τον οποίο μια κοινωνική παρέμβαση διοικείται αποτελεσματικά. Αυτό και μόνο θα είναι μια καίρια συμβολή στην ανάπτυξη της χώρας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s