Η αυθεντικότητα του αρχηγού

leaderΤι κάνει τον leader; Ποιες παράμετροι τον διαμορφώνουν και ποιες παγίδες θα συναντήσει στην πορεία προς την κορυφή, αλλά και εκεί ψηλά;

Όσο εξελίσσεται κάποιος στον τομέα του, και όσο υψηλότερες θέσεις καταλαμβάνει, τόσο περισσότερο αναγκάζεται να εγκαταλείψει τις «comfort zones» του όπως συνηθίζουμε να αποκαλούμε τις δικλείδες ασφαλείας μας με τις γνωστές μας, οικείες συμπεριφορές. Ταυτόχρονα, και καθώς η ανασφάλεια είναι εκεί, ξανακυλάμε σε συνήθεις συμπεριφορές ανακαλώντας τα όσα μας έχουν διαμορφώσει μέχρι εκεί.

Παρ’ όλα αυτά, γεγονός είναι πως οι στιγμές που προκαλούν περισσότερο τον εαυτό μας, και τον δυσκολεύουν, είναι και εκείνες που μας διδάσκουν και τα σημαντικότερα σχετικά με τη διαχείριση της εξουσίας. Παρατηρώντας τον εαυτό μας καθώς η δουλειά εξελίσσεται και αναπτύσσοντας την επαγγελματική μας ταυτότητα μέσα από λάθη και κρίσεις, διαμορφώνουμε ένα νέο, προσωπικό ύφος και ήθος που ταιριάζει και σε εμάς αλλά και στις αναγκαίες αλλαγές της εταιρείας μας.

Χρειάζεται κουράγιο, αφού η εκμάθηση εξ’ ορισμού συμπαρασύρει αφύσικες, ή ακόμη και υπερφυσικές, συμπεριφορές που μόνο αυθόρμητους και αυθεντικούς δεν μας κάνουν να νιώθουμε. Ωστόσο, αν θέλουμε να διοικούμε πρέπει να καταφεύγουμε στα όσα ένα άκαμπτα αυθεντικό πνεύμα δεν θα μας επέτρεπε να κάνουμε.

 

Τα μεγάλα εμπόδια και ερωτηματικά

 

Η λέξη «αυθεντικό» αναφέρεται παραδοσιακά σε ένα έργο τέχνης που δεν είναι αντίγραφο. Όσον αφορά τους leaders, η λέξη φυσικά επιδέχεται άλλων ερμηνειών – κάποιοι εμμένουν στη διαφάνεια και άλλοι στην εξέλιξη της προσωπικής εμπειρίας που τους έχει διαμορφώσει και της δικής τους αλήθειας.

Οι ηγέτες σήμερα παλεύουν με την αυθεντικότητα για πολλούς λόγους, Πρώτον, διότι οι αλλαγές στην εργασία είναι πολύ πιο δραστικές πια. Ετσι, ενώ εφαρμόζεις ένα σαφές και καθαρό πνεύμα διοίκησης που είναι η πυξίδα προς την επίτευξη των στόχων σου, έρχεται μια μεγάλη, απότομη αλλαγή που επιβάλλει, ως συνθήκη και μόνον, άλλη πορεία.

Δεύτερον, οι περισσότεροι από εμάς και ειδικά σε μεγάλες, ίσως και πολυεθνικές επιχειρήσεις, πρέπει να συνεργαστούμε με ανθρώπους διαφορετικής κουλτούρας με διαφορετικές πεποιθήσεις και, εν τέλει, μη αναμενόμενες προσμονές από τη συμπεριφορά μας. Συχνά πέφτουμε λοιπόν στο δίλημμα: θα κάνουμε αυτό που μας εκφράζει ή αυτό που περιμένουν οι άλλοι από εμάς;

Τρίτον, οι ταυτότητες των ανθρώπων είναι πια σε κοινή θέα σε αυτόν τον «πανταχού παρόντα» κόσμο των κοινωνικών μέσων δικτύωσης. Ο τρόπος αυτοπροβολής μας είναι σημαντικός παράγων της ηγετικής μας εικόνας. Το να προσπαθείς συνεχώς να επιμελείσαι τη διαδικτυακή σου εικόνα, σίγουρα εγκλωβίζει την ιδιωτικότητα, περιορίζει τον αυθορμητισμό και φυσικά την αυθεντικότητα.

 

Αναλαμβάνοντας έναν νέο, ξένο, ρόλο

 

Οι περισσότεροι άνθρωποι που αναλαμβάνουν μία υψηλή διοικητική θέση ή άλλη θέση εξουσίας, περνούν 90 πρώτες κρίσιμες ημέρες κατά τις οποίες θεωρείται πως εντάσσονται στον αρχηγικό τους ρόλο. Ανάλογα βέβαια με την προσωπικότητά του, ο καθένας αντιδρά διαφορετικά στην αυξανόμενη πίεση για την απόδοσή του. Κατά τον ψυχολόγο Mark Snyder του Πανεπιστημίου της Μινεσότα, υπάρχουν δύο αναγνωρισμένα ψυχολογικά προφίλ ανθρώπων που ορίζουν τους leaders:

  • οι High selfmonitors—ή χαμαιλέοντες, οι οποίοι μπορούν να προσαρμόζονται σε κάθε νέα κατάσταση χωρίς να αισθάνονται «ψεύτικοι» αφού για αυτούς προτεραιότητα έχει η δημόσια εικόνα τους και φροντίζουν να σκεπάζουν κάθε ευάλωτη πλευρά τους. Ακόμη και αν δεν πετύχουν με την πρώτη, προσπαθούν ξανά και ξανά να ανταποκριθούν στις συνθήκες – αλλάζουν ακόμη και το στυλ του ντυσίματός τους. Συνήθως, η ευελιξία που επιδεικνύουν, οδηγεί σε άμεσα αποτελέσματα. Συναντούν προβλήματα στην περίπτωση που οι γύρω τους διαπιστώσουν ανειλικρίνεια ή διπροσωπία και το δείξουν.
  • Και οι “low self-monitors” – ή αληθινοί που τείνουν να εκφράζουν ό,τι αισθάνονται και σκέφτονται, ακόμη και αν αντίκεινται αυτά στα όσα οι άλλοι περιμένουν. Το πρόβλημα με αυτό το είδος ανθρώπων είναι ότι κολλάνε επί μακρόν σε συνηθισμένες συμπεριφορές με αποτέλεσμα να δειλιάζουν μπροστά σε νέες απαιτήσεις και, ξένες προς αυτούς, εμπειρίες.

Το θέμα είναι να βρεθεί η χρυσή τομή μεταξύ όλων και κυρίως μεταξύ απόστασης και οικειότητας. Πρέπει λοιπόν κάποιος να χρησιμοποιεί και να προβάλει την αυθεντία, τις γνώσεις, την εμπειρία και τα προσόντα του, διατηρώντας ταυτόχρονα και μια απόσταση χωρίς να μοιάζει εξουσιαστικός. Από την άλλη, είναι αναγκαίο να έχουν οι συνεργάτες του το θάρρος να τον πλησιάσουν και να τολμούν να προβάλουν και τις δικές τους οπτικές. Οι “true-to-selfers” πιστεύουν πως η δουλειά τους πρέπει να ανταποκρίνεται απολύτως στις αρχές τους, οπότε σε οποιαδήποτε κρίση κατά την οποία πρέπει να φανούν σκληροί, νιώθουν πολιτικάντηδες και ψεύτικοι.

 

Πωλώντας τον εαυτό μας

 

Οι καλοί managers ξέρουν πως αν δεν «πουλήσουν» καλά τον εαυτό τους, δεν θα μπορέσουν να πουλήσουν ούτε την καλύτερη ιδέα. Όσο και αν αυτό φαίνεται στην αρχή δύσκολο για κάποιους, μπορούν στην πορεία να βρουν τον δικό τους τρόπο, μέσω της εμπειρίας που κερδίζουν, να «περνούν» τις ιδέες ή τις αποφάσεις τους χωρίς να νιώθουν ότι προδίδουν τον εαυτό τους. Η αποδοχή της εξουσίας τους από τους άλλους, τους ανοίγει τα χέρια και το μυαλό. Και αυτό θέλει χρόνο.

 

Η ανελέητη κριτική και η διαχείρισή της

 

Πολλά επιτυχημένα στελέχη έχουν αντιμετωπίσει δυσκολίες με την κριτική, ειδικά όταν απότομα αναλάβουν μεγαλύτερες ευθύνες. Πρέπει να γίνει κατανοητό πως είναι δύσκολο για τους ανθρώπους να δεχτούν άμεσα την άνοδο «ενός από αυτούς». Η κριτική λοιπόν βιώνεται από ένα στέλεχος πολύ πιο βαριά, καθώς δεν είναι συνηθισμένος σε κάτι τέτοιο, αλλά παράλληλα, έχοντας μεγαλύτερες ευθύνες καλείται να ανταπεξέλθει σε όλα με τον καλύτερο τρόπο. Είναι λίγο σαν την εικόνα που έχουμε μικρότεροι για τον δάσκαλο ή τους γονείς μας: εκείνοι πρέπει να είναι πάντα αλάνθαστοι… Αλλιώς, πώς να στηριχθεί η εξουσία πάνω μας; Συχνά πάντως, οι αντιδράσεις αφορούν περισσότερο τον τρόπο και το ύφος παρά την ουσία.

 

Πράξεις και όχι λόγια

 

Για να γίνεις leader πρέπει να λειτουργείς σαν leader. Πρέπει πρώτα να πράττεις, να βυθιστείς στο νέο παιχνίδι, να αναλαμβάνεις σημαντικά σχέδια, να συνεργάζεσαι με πιο πολλούς ανθρώπους και με διαφορετικό τρόπο και να πειραματίζεσαι. Πρέπει να βρεις, μέσα από σκληρή δουλειά, τον τρόπο για να γίνονται τα πράγματα όπως πρέπει. Ειδικά σε περιόδους κρίσης ή μεταβατικές περιόδους, η ενδοσκόπηση και η αναλυτική σκέψη πρέπει να έπονται της εμπειρίας και της πράξης.

 

Παραδειγματιζόμαστε και τολμάμε

 

  • Η αυθεντικότητά μας δεν μειώνεται αν καταφέρουμε να «κλέψουμε» ιδέες ή συμπεριφορές από άλλους επιτυχημένους ηγέτες. Σημασία έχει να βλέπουμε, να εμπνεόμαστε και να καταφέρνουμε να κάνουμε «δική μας» τη γνώση.
  • Καλό είναι να εμπνεόμαστε από διαφορετικού τύπου ηγέτες και όχι μόνο ενός στυλ. Έτσι, δεν μιμούμαστε, αλλά προσαρμόζουμε και βελτιώνουμε.
  • Στοχεύουμε και σε γνώση, όχι μόνο σε απόδοση. Έτσι, βάζουμε θεμέλια και για μελλοντικά βήματα πάνω στα οποία θα πατάμε με μεγαλύτερη σιγουριά αφού δεν γίνονται όλα από την αρχή. Οι επιτυχίες των στόχων επιβεβαιώνουν τις ήδη κατακτημένες αξίες μας.
  • Σταματάμε συνεπώς να προστατεύουμε τους εαυτούς μας από την παλιά τους εικόνα και συνήθεια, από τις απειλές των αλλαγών έτσι ώστε να μπορέσουμε να ανακαλύψουμε πιο ελεύθερα τον «ηγέτη» μέσα μας.
  • Ανακαλύπτουμε σταδιακά τις πραγματικές μας ικανότητες. Υπάρχουν άνθρωποι που ηγούνται καταπληκτικά μικρών ομάδων ανθρώπων αλλά δεν τα καταφέρνουν εξίσου καλά στην υπερέκθεση. Αυτό αξίζει όμως όσο και το άλλο. Άρα, ο κάθε ηγέτης πρέπει να γνωρίσει ποιος είναι ο χώρος στον οποίο διαπρέπει καλύτερα.
  • Προσπαθούμε, όσο γίνεται, να «ξεκολλάμε» από τη δική μας ιστορία. Συνειδητά ή όχι, οι περισσότεροι από εμάς, ανακαλούμε τα κεκτημένα και μένουμε σε αυτά. Είναι απολύτως κατανοητό. Όμως, οι καιροί και οι συνθήκες αλλάζουν και δεν αποκλείεται να φανούμε ξεπερασμένοι. Το να μπορείς να ανανεώνεσαι και να ξεπερνάς τα όσα γνωρίζεις και έχεις κατακτήσει και να είσαι δεκτικός στα νέα δεδομένα είναι, ίσως, το μεγαλύτερο προσόν ενός ηγέτη.

Της Μίας Κόλλια

Image Copyrigh: retrorocket – Shutterstock.com

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s